De VNCO reikt jaarlijks de 'Gouden Chapiteausleutel' uit. Deze onderscheiding wordt toegekend aan een persoon of organisatie die zich bijzonder heeft ingezet voor de circuskunst in het algemeen en het Nederlandse circus in het bijzonder.

De naam (en de vorm) van de prijs verwijzen naar een klassieke grap in het circus, waar nieuwkomers er op uit worden gestuurd om bij directie en medewerkers op zoek te gaan naar de chapiteausleutel (sleutel van de tent), die zogenaamd zoekgeraakt zou zijn. Uiteindelijk komen ze erachter dat ze voor de gek gehouden zijn. Een tent kun je immers niet afsluiten, hij staat in wezen altijd open voor iedereen. Door nu wél een chapiteausleutel – en nog wel een gouden – te creëren, symboliseert de VNCO het bijzondere van de onderscheiding: erkenning van een uitzonderlijke prestatie met een uitzonderlijk kleinood waaruit het grote respect voor en het vertrouwen in de ontvanger spreekt.

De Gouden Chapiteausleutel werd uitgereikt aan:

2009 Club van Circusvrienden Nederland (zie nieuws)

2008 Jet Bakels

2007 Ineke Strouken (directeur Nederlands Centrum voor Volkscultuur)

2005 Henk van der Meyden

2004 Stichting Rijdende School

2002 Martin Hanson