Verantwoording

Een circus zonder dieren is geen circus! Wie zich een klein beetje verdiept in de boeiende historie van deze aloude volkscultuur, zal dat beamen. Het authentieke circus, dat stamt uit het Engeland van de achttiende eeuw, is uitgegroeid tot een wereldomspannende vorm van vermaak met een rijke historie en traditie.

Dít onversneden circus - met dieren dus - vormde de basis van tegenwoordig reizende circustheaters zónder dieren. Veelal prachtige producties, die vooral appelleren aan de smaak van het theaterpubliek. Maar die met circus - op de tent na - niets te maken hebben.

Het onderscheid tussen échte circussen en reizende variététheaters - die zich het woord circus hebben toegeëigend, zoals de merknaam aspirine ooit voor álle pijnstillers ging gelden - wordt vandaag de dag versterkt door groeperingen die zeggen op te komen voor circusdieren. Die zouden het slecht hebben. Slecht worden behandeld, slecht gehuisvest zijn.

Het is niet waar!!! De mythe wordt in stand gehouden door zogenaamde dierenrechtenorganisaties die daarmee het zicht onttrekken op hun core-business: fondsenwerving ten eigen bate . De niet zelden militante, maar dikwijls ook goed bedoelende maar niet beter wetende, activisten aan de poort van het circus zijn daarvan evenzeer slachtoffer als het circus zelf.

De waarheid! In een ver verleden en in verre landen zijn dieren in het circus uitgebuit en 'onmenselijk' behandeld. Dat is ongetwijfeld waar. Maar vandaag de dag - en daarmee hebben we het toch over een paar al voorbije decennia - gaat het er anders aan toe. Humane dressuur heet dat. Gebaseerd op beloning en op de ontwikkeling van de natuurlijke eigenschappen van het dier. De levende have wordt beschouwd als het kapitaal van een circus of van een dresseur/eigenaar. En de dieren worden behandeld zoals nergens anders. Training, huisvesting, natuurlijke behoeften…

Circusdieren gedijen omdat ze tegenwoordig tegemoet worden getreden op basis van de modernste inzichten in de omgang met dieren. Zelfs in de vrije natuur zouden ze het soms moeilijker kunnen hebben dan in het circus.

De feiten! Omdat de onterechte mobilisatie van de publieke opinie tégen dieren in het circus om een weerwoord vraagt.
 
1.    
Bij gebrek aan nationale wet- of regelgeving richten de Nederlandse circussen, aangesloten bij de VNCO (de Vereniging Nederlandse Circus Ondernemingen), zich op de beginselen van de ´Leitlinien für die Haltung, Ausbildung und Nutzung von Tieren in Zirkusbetrieben oder ähnlichen Einrichtungen´. Dat is een uitgave van het Bundesministerium für Verbraucherschutz, Ernährung und Landwirtschaft in Bonn. Het houden van, de omgang met en het transport van circusdieren is daarin tot in detail aan regels gebonden.

2.    
De VNCO beijvert zich intussen voor nationale regels, of nog liever Europese. Onder meer daartoe is de ECA (European Circus Association) opgericht. Tientallen Europese circussen hebben zich inmiddels aangesloten en zitten - via de ECA - in Brussel aan tafel. Want allemaal willen ze niets liever dan controleerbare regels voor het houden van circusdieren. Om eindelijk eens af te zijn van al die onterechte verdachtmakingen.

3.    
Dieren in de Nederlandse VNCO-circussen beschikken altijd over de juiste papieren. Want in tegenstelling tot wat menigeen misschien denkt: circussen hebben te voldoen aan allerlei nationale en internationale regels en voorschriften voordat zij bepaalde dieren in hun circus kunnen  presenteren.

4.    
Circussen hebben zich voor wat betreft het houden van bedreigde diersoorten te houden aan de CITES (Convention on Trade in Endangered Species of Wildlife and Flora) regels.

5.    
VNCO-circussen maken een duidelijk onderscheid tussen dierenwelzijn en dierenrechten. Dierenwelzijn staat voorop in hun bedrijven. En over dat, door iedereen te controleren, onderwerp willen ze elk debat aan. Dierenrechten - wat die dan ook mogen inhouden - zijn het domein van, veelal vanuit het buitenland aangestuurde, organisaties die misleide activisten op de been brengen. Daarbij lijkt de kasstroom van de organisatie prioriteit te hebben boven het welzijn van de circusdieren.

Zie hier de beweegredenen om het boekje "Dieren in het Circus" uit te brengen. Een weerwoord. Er is niets mis met de dieren in de VNCO-circussen. Circussen - en zeker die welke zijn aangesloten bij de VNCO - hebben niets te verbergen als het over de dieren in de stallen, in de wagens en in de piste gaat.

Landen en gemeenten die, veelal op misplaatste gronden, ´rücksichtloss´ dieren of diersoorten in circussen willen verbieden, sussen het eigen geweten, maar dragen op geen enkele manier bij aan het welzijn van die dieren. Een verbod is een schijnoplossing. Controleerbare regels of wetten inzake de omgang met circusdieren - het liefst in Europees verband - dragen wél bij aan het welzijn van de dieren en aan de instandhouding van de circuscultuur. Er zijn nu eenmaal circusdieren. En ze zullen nooit verdwijnen.

Mike Leegwater